Collagen có vai trò quan trọng đối với cấu trúc da, sụn khớp, gân và các mô liên kết. Sau tuổi 50, quá trình tổng hợp collagen bắt đầu suy giảm, đi kèm nhiều thay đổi dễ nhận thấy ở cơ thể. Dưới đây là 7 dấu hiệu nhận biết cơ thể thiếu collagen và những cách hỗ trợ sản sinh collagen tự nhiên.
Những dấu hiệu nhận biết suy giảm collagen
Hiện chưa có xét nghiệm thông thường để xác định chính xác tình trạng “thiếu collagen”. Các dấu hiệu dưới đây chủ yếu liên quan đến lão hóa mô liên kết và giảm tổng hợp collagen theo tuổi.
Da khô, kém đàn hồi
Khi collagen và các thành phần nâng đỡ da suy giảm theo tuổi, da có thể mỏng, khô và kém đàn hồi hơn. Sau tuổi 50, nhiều người có thể nhận thấy nếp nhăn, da chùng xuất hiện rõ hơn ở mặt, cổ và cánh tay.
Tuy nhiên, tình trạng da khô không chỉ liên quan đến collagen mà còn chịu ảnh hưởng của tuổi tác, nội tiết, môi trường và thói quen chăm sóc da. Để duy trì làn da khỏe mạnh, nên ăn đủ protein và vitamin C, ngủ đủ giấc, không hút thuốc và bảo vệ da khỏi ánh nắng.
Nếp nhăn xuất hiện nhiều hơn
Nếp nhăn là điều khó tránh khỏi khi tuổi tác ngày càng cao. Sự suy giảm collagen và elastin làm cấu trúc nâng đỡ da yếu dần, khiến các nếp gấp và rãnh trên da rõ hơn. Nếp nhăn thường xuất hiện ở khóe mắt, trán, khóe miệng và vùng cổ.
Mức độ nếp nhăn ở mỗi người không giống nhau, có thể chịu ảnh hưởng của di truyền, tuổi tác, thói quen sinh hoạt, mức độ tiếp xúc với ánh nắng và lối sống.
Đau nhức khớp, vận động kém linh hoạt
Collagen là một trong những thành phần quan trọng cấu tạo nên sụn khớp. Khi tuổi tác tăng, sụn có thể bị bào mòn dần, khiến khớp kém linh hoạt và làm tăng nguy cơ thoái hóa. Sau tuổi 50, một số người có thể gặp gặp tình trạng cứng khớp vào buổi sáng, đau khi đi lại hoặc lên xuống cầu thang, giảm tầm vận động và khớp phát ra tiếng lạo xạo khi cử động.
Tuy nhiên, đau khớp không chỉ liên quan đến collagen mà còn có thể do thoái hóa, viêm khớp, chấn thương cũ, thừa cân… Nếu cơn đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Tóc mỏng và dễ gãy hơn
Sự thay đổi của tóc theo tuổi có thể liên quan đến nhiều yếu tố như hormone, di truyền, dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể. Sự suy giảm collagen có thể góp phần ảnh hưởng đến cấu trúc và độ chắc khỏe của tóc. Sau tuổi 50, một số người có thể nhận thấy tóc mỏng, thưa hơn, trở nên khô xơ, dễ gãy, kém bóng và bạc nhiều hơn.
Móng tay giòn, dễ gãy
Móng tay chủ yếu được cấu tạo từ keratin nhưng tình trạng móng có thể thay đổi theo tuổi tác. Móng dễ tách lớp, giòn, dễ gãy hoặc mọc chậm có thể liên quan đến tuổi tác, thiếu dinh dưỡng, thiếu collagen, tiếp xúc thường xuyên với hóa chất hoặc một số bệnh lý.
Giảm khối cơ và sức mạnh
Mất cơ là thay đổi thường gặp sau 50 tuổi. Dù collagen không phải protein chính của cơ nhưng có trong gân, dây chằng và các mô liên kết quanh cơ. Khi lớn tuổi, một số người có thể nhận thấy:
Sức mạnh cơ bắp giảm.
Dễ mệt khi vận động.
Khó mang hoặc nâng vật nặng.
Tốc độ đi lại chậm hơn.
Vết thương lâu lành hơn
Collagen tham gia vào quá trình lành vết thương. Khi tuổi tác tăng, các vết xước hoặc tổn thương nhỏ có thể mất nhiều thời gian hơn để hồi phục.
Tuy nhiên, vết thương chậm hồi phục không chỉ liên quan đến collagen mà còn có thể do đái tháo đường, bệnh mạch máu, thiếu dinh dưỡng hoặc sử dụng một số loại thuốc. Nếu vết thương lâu lành bất thường, nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Cách hỗ trợ cơ thể sản sinh collagen tự nhiên
Không có loại thực phẩm nào có thể bổ sung collagen cho cơ thể theo cách đơn giản như một số quảng cáo. Thay vào đó, nên đảm bảo chế độ ăn cung cấp đầy đủ protein, vitamin và các dưỡng chất cần thiết để hỗ trợ quá trình tổng hợp collagen tự nhiên.
Ăn đủ protein
Protein cung cấp nguyên liệu cần thiết cho quá trình tổng hợp collagen. Một số nguồn protein tốt gồm: cá, trứng, thịt nạc, sữa và chế phẩm từ sữa, đậu nành cùng các loại đậu.
Bổ sung vitamin C
Vitamin C cần thiết cho quá trình cơ thể sản xuất collagen. Bạn có thể bổ sung dưỡng chất này qua các thực phẩm như cam, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây, ớt chuông…
Hạn chế các yếu tố làm suy giảm collagen
- Hút thuốc lá
- Tiếp xúc tia cực tím
- Ngủ đủ giấc
- Kiểm soát đường huyết
- Duy trì cân nặng hợp lý
Tập luyện thường xuyên
Duy trì hoạt động thể chất đều đặn giúp tăng cường sức khỏe cơ xương khớp và hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh. Người trên 50 tuổi có thể kết hợp các bài tập aerobic như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội với bài tập sức mạnh ít nhất 2 ngày mỗi tuần nếu tình trạng sức khỏe cho phép.
Sau tuổi 50, những thay đổi ở da, tóc, móng, khớp và cơ bắp có thể liên quan đến quá trình suy giảm collagen theo tuổi. Dù không thể xác định tình trạng thiếu collagen chỉ qua các dấu hiệu này, việc ăn uống đầy đủ, tập luyện đều đặn, ngủ đủ giấc và bảo vệ da khỏi ánh nắng vẫn là những cách đơn giản để chăm sóc cơ thể và hỗ trợ quá trình tạo collagen tự nhiên.
Nguồn: Sức khỏe & Đời sống
